Het **Artificiality Institute** deelt 3 assen hoe we kunnen kijken naar cognitieve soevereiniteit, oftewel: hoe kunnen we eigenaar blijven van ons eigen brein. Hierin spelen 3 assen een rol: ## De 3 assen **Cognitieve permeabiliteit** gaat over de mate waarin AI je denkproces binnendringt. Gebruik je AI vooral als uitvoerend hulpmiddel, of laat je het meedenken, structureren en conclusies suggereren? **Symbolische plasticiteit** beschrijft hoe sterk AI je betekeniswereld vormt. Blijft AI binnen jouw bestaande taal en concepten, of introduceert het nieuwe frames, metaforen en categorieën die je manier van begrijpen veranderen? **Identiteitskoppeling** kijkt naar de relatie tussen AI en je zelfbeeld. Is AI een extern instrument dat je gebruikt, of wordt het onderdeel van hoe jij jezelf als kenniswerker, expert of maker definieert? ![test](https://journal.artificialityinstitute.org/content/images/size/w1200/2025/11/Cognitive-Sovereignty.001.jpeg) ## De 8 typen kenniswerkers ### Voorzijde – identiteit en autonomie blijven duidelijk 1. **Doer** – AI voert uit wat jij beslist. Lage permeabiliteit, lage plasticiteit, lage koppeling. Jij blijft volledig aan het roer. 2. **Framer** – AI helpt structureren of organiseren van informatie, maar verandert je inhoud of zelfbeeld niet. Lage permeabiliteit, lage plasticiteit, matige koppeling. 3. **Catalyst** – AI stimuleert nieuwe ideeën of inzichten zonder je kernconcepten te herschikken. Matige permeabiliteit, matige plasticiteit, lage koppeling. 4. **Partner** – AI is een actieve samenwerker in taken, maar jij blijft eindverantwoordelijk en behoudt je identiteit. Matige permeabiliteit, matige plasticiteit, matige koppeling. ### Achterzijde – AI raakt diepgaand verweven 5. **Outsourcer** – AI neemt cognitieve taken over, waardoor je workflow sterk afhankelijk wordt. Hoge permeabiliteit, lage tot matige plasticiteit, hoge koppeling. 6. **Builder** – AI vormt structuren en processen voor je denken, jij bent minder actief betrokken bij de architectuur. Hoge permeabiliteit, matige plasticiteit, hoge koppeling. 7. **Creator** – AI beïnvloedt betekenisgeving en conceptontwikkeling diepgaand. Jij en AI vormen samen nieuwe kaders. Matige tot hoge permeabiliteit, hoge plasticiteit, hoge koppeling. 8. **Co-author** – Jij denkt en creëert volledig samen met AI. Grenzen vervagen; identiteit en denkkader zijn verweven. Hoge permeabiliteit, hoge plasticiteit, hoge koppeling. --- ## Test jouw AI-rol Ben je benieuwd hoe jij scoort? stel jezelf dan deze vragen: <h2>Ontdek jouw AI-rol in de cube</h2> <form id="cubeForm"> <p><strong>1. Cognitieve permeabiliteit</strong></p> <label><input type="radio" name="permeability" value="low" required> AI voert vooral uit; ik denk zelf</label><br> <label><input type="radio" name="permeability" value="high"> AI denkt mee en beïnvloedt mijn beslissingen</label> <p><strong>2. Symbolische plasticiteit</strong></p> <label><input type="radio" name="plasticity" value="low" required> AI ondersteunt mijn bestaande ideeën en concepten</label><br> <label><input type="radio" name="plasticity" value="high"> AI introduceert nieuwe kaders en metaforen; mijn denken verandert</label> <p><strong>3. Identiteitskoppeling</strong></p> <label><input type="radio" name="identity" value="low" required> AI is een extern hulpmiddel; mijn identiteit blijft los</label><br> <label><input type="radio" name="identity" value="high"> AI is verweven met hoe ik denk en werk</label><br><br> <button type="button" onclick="showResult()">Bekijk mijn type</button> </form> ```javascript <p id="result" style="margin-top:20px; font-weight:bold;"></p> <script> function showResult() { const p = document.querySelector('input[name="permeability"]:checked').value; const s = document.querySelector('input[name="plasticity"]:checked').value; const i = document.querySelector('input[name="identity"]:checked').value; let type = ''; if(p==='low' && s==='low' && i==='low') type = 'Doer'; else if(p==='low' && s==='low' && i==='high') type = 'Framer'; else if(p==='low' && s==='high' && i==='low') type = 'Catalyst'; else if(p==='low' && s==='high' && i==='high') type = 'Partner'; else if(p==='high' && s==='low' && i==='low') type = 'Outsourcer'; else if(p==='high' && s==='low' && i==='high') type = 'Builder'; else if(p==='high' && s==='high' && i==='low') type = 'Creator'; else if(p==='high' && s==='high' && i==='high') type = 'Co-author'; document.getElementById('result').innerText = `Jouw AI-rol: ${type}`; } </script> ```