Ik was aan het worstelen met allerlei methoden om informatie aan elkaar te verbinden. Ik wilde de connectie maken tussen verschillende disciplines: informatica en AI, onderwijswetenschappen, cognitieve psychologie, systeemdenken en futures studies, kennisfilosofie en persoonlijk kennismanagement. Ze hadden elk hun eigen vocabulaire voor wat in essentie hetzelfde probleem leek: hoe organiseer je kennis zodat je er later iets aan hebt en dat je er van leert? Ze zijn nét wat anders, maar ook wel behoorlijk hetzelfde. Ik wilde op een of andere manier bepalen hoe ze verschillend of gelijk zijn en of we van andere methodes wat kunnen leren. Als je met een bepaald onderwerp bezig bent is het vaak lastig om buiten je eigen bubbel te denken. Dit kan zijn in de fase dat je over een onderwerp leest, maar ook in de fase dat je je eigen verhaal wilt vertellen. Uiteindelijk hielp het om het gewoon te tekenen. Twee vragen leken me het meest onderscheidend: - gaat de methode over wat je vastlegt (de nodes, de losse ideeën) of over hoe je verbindt (de relaties daartussen)? - Werkt de methode visueel of via tekst? ![[Online Breinpaleis/Notes/Images/Methoden voor verbinden.png]] ![[Inbox/methoden voor verbinden.md#^clippedframe=rs_mdEYeRWljgCA0J5Dag]] Het resultaat is de figuur hierboven. Zettlekasten en indexen belanden links en rechtsonder: tekstueel, het ene gericht op losse notities, het andere op verbindingen. Mindmapping en knowledge graphs rechts en linksboven. De matrix dwong me niet tot een keuze over welke methode het beste was. Ze dwong me tot begrip van wat ze eigenlijk deden. > *Mis ik nog een methode? Laat het me even weten via [mail](mailto:[email protected]) of [Linkedin](https://www.linkedin.com/in/mariekevanvlietvandergraaff/)* Deze methode helpt me om anders te kijken naar de ideeën die ik wil begrijpen. Heel meta overigens: deze methode staat ook gewoon in zijn eigen grafiek, bij visuele nodes: grafieken en figuren maken. Het gereedschap zit in het systeem dat het beschrijft. Er zijn heel wat van deze matrixes bekend. De bekendste is de [[Eisenhower matrix]]. Waarin het werk opgedeeld kan worden in urgent en niet urgent en belangrijk en niet belangrijk. Dan ontstaan er 4 blokken die je vertellen wat je met het werk kan doen. Kijk vooral ook even de [video van Kasper van der Laan](https://youtu.be/Hs-H5eQvJeI?si=RSuXUZMQT7wyd6nz), die het prachtig mooi en beknopt uitlegt. ![[Inbox/Eisenhower matrix.md#^area=SM7JOOFq|Eisenhower matrix]] ## De Breinpaleis Blueprint [[De Breinpaleis Blueprint]] is ook op deze manier ingedeeld. Ik heb 2 assen gedefinieerd namelijk in en uitzoomen, en kennis en management (of begrijpen en doen, dit evolueert nog steeds). Deze visualisatie gaat dan over alle dingen die ik doe binnen mijn Breinpaleis, en dat er dus verschillend type werk is. ![[Breinpaleis Blueprint.png]] ## Wanneer twee assen te weinig zijn Zo las ik een artikel van het [Artificiality Institute](https://journal.artificialityinstitute.org/cognitive-sovereignty-and-the-cube/) dat nog een stap verder ging. Zij bouwden geen vlak maar een kubus, met drie assen die beschrijven hoe AI zich verhoudt tot je denken: ![test](https://journal.artificialityinstitute.org/content/images/size/w1200/2025/11/Cognitive-Sovereignty.001.jpeg) Hierin speelde 3 assen een rol: **Cognitieve permeabiliteit** gaat over de mate waarin AI je denkproces binnendringt. Gebruik je AI vooral als uitvoerend hulpmiddel, of laat je het meedenken, structureren en conclusies suggereren? **Symbolische plasticiteit** beschrijft hoe sterk AI je betekeniswereld vormt. Blijft AI binnen jouw bestaande taal en concepten, of introduceert het nieuwe frames, metaforen en categorieën die je manier van begrijpen veranderen? **Identiteitskoppeling** kijkt naar de relatie tussen AI en je zelfbeeld. Is AI een extern instrument dat je gebruikt, of wordt het onderdeel van hoe jij jezelf als kenniswerker, expert of maker definieert? Dat levert 8 typen kenniswerkers op in plaats van 4. Dat maakt het zeker verfijnder. Maar ik merk ook dat ik even moet gaan zitten om de kubus te begrijpen, terwijl ik de 2D-matrix in één oogopslag zie. De winst aan nuance kost iets in toegankelijkheid. Of anders gezegd: drie assen beschrijven de werkelijkheid beter, maar twee assen helpen je er sneller in bewegen. Ik denk dat ik het voorlopig even hou bij de 2 assen, maar experimenteren met een derde as kan zeker geen kwaad. ## Past dit in jouw breinpaleis? Hoe begin je en hoe weet je welke assen je moet hebben? Ik denk dat het begint met verzamelen. Gooi alles bij elkaar wat je over een onderwerp hebt, zonder te oordelen. Schrijf het op, maak het visueel, kijk wat je hebt. Zoek dan de verschillen. Wat maakt dit item anders dan dat item? Die spanning is je as. Heb je een kandidaat-as, check dan of alles wat je verzameld hebt er ook echt op past. Blijft er iets over dat nergens landt? Dan heb je waarschijnlijk een tweede as gevonden, of je moet de eerste bijstellen. En dan begin je opnieuw. Je plaatst alles opnieuw, kijkt of het klopt, en past aan waar nodig. Net zolang totdat de indeling voelt als iets dat je echt helpt om het onderwerp te begrijpen of uit te leggen. ![[Wil je je eigen Breinpaleis]]